Bronisław Dąbrowski – syn generała i dziedzic Winnej Góry

 Akt urodzenia Bronisława Dąbrowskiego 19 września 1815 roku w Warszawie (ze strony: szukajwarchiwach.pl)

Informacje z IV tomu „Polskiego Słownika Biograficznego”:

Dąbrowski Bronisław (1815–1880), ziemianin i powstaniec. Syn twórcy legionów, Jana Henryka Dąbrowskiego, i drugiej jego żony, Barbary z Chłapowskich, urodził się w Warszawie 19 IX. Do chrztu trzymało go 24 wyższych oficerów z namiestnikiem Zajączkiem na czele. Od dzieciństwa był ulubieńcem stolicy; Niemcewicz i Prądzyński czuwali nad jego wychowaniem. Powstanie listopadowe zwichnęło jego karierę; za młody, by stanąć do walki, spędził ten czas przy matce w Dreźnie i Poznaniu. Skończył studia już w Niemczech, w Dreźnie i Lipsku, w latach 1836–7 odbył służbę wojskową pruską w artylerii gwardii i wrócił do rodzinnej Winnogóry. W salonach berlińskich, poznańskich i warszawskich przodował złotej młodzieży i ku zgorszeniu współczesnych żył za pan brat z Niemcami i Moskalami. Do grona patriotów zbliżyło go w roku 1842 małżeństwo z Weroniką Łącką, siostrzenicą Emilii Sczanieckiej; u Łąckich w roku 1845 poznał emisariusza Mierosławskiego. Oczarowany przez niego, dał się wciągnąć do spisku, a w lutym 1846 roku, na krótko przed wybuchem powstania, udał się do Warszawy. Ponieważ był oficerem landwery i, jako właściciel Kufewa na Podlasiu, miał łatwość przebywania granicy, Centralizacja poznańska mianowała go dowódcą ruchu na prawym brzegu Wisły. Dąbrowski nawiązał kontakt ze spiskiem warszawskim i zbierał w Kuflewie chłopów do ataku na Dęblin. Ostrzeżony przez żonę o aresztowaniu Mierosławskiego i rozbiciu spisku, rzucił wszystko i uciekł, zostawiając własnemu losowi Pantaleona Potockiego, który przygotowywał napad na Siedlce. Po romantycznej przeprawie przez granicę oddał się sam władzom pruskim w majątku przyrodniego szwagra gen. Palombiniego pod Hertzberg. W śledztwie trzymał się dzielnie, nie kompromitował kolegów, ale też nie zapierał się winy i popierał system obrony Mierosławskiego. Udało mu się też dowieść, że występował tylko przeciw Rosji. Sąd w procesie berlińskim skazał go tylko na 2 lata więzienia za »zdradę stanu 2. stopnia«. Tuż przed wyrokiem puszczono go na wolność za kaucją mimo protestów ambasady rosyjskiej w Berlinie. W marcu 1848 r. wybuchło powstanie poznańskie; Dąbrowski został członkiem Wydziału Wojennego i pracował nad organizacją polskiej siły zbrojnej. Przyjął też tytuł adiutanta Mierosławskiego. W jego Winnogórze przez 4 tygodnie kwaterowała znaczna część miłosławskiego obozu. Dąbrowski wziął udział w walkach pod Miłosławiem i Wrześnią jako oficer sztabowy, lecz po upadku powstania bardzo szybko wycofał się z życia publicznego. Poświęcił się gospodarstwu, hodowli koni i zbieraniu pamiątek po ojcu. Z Mierosławskim utrzymywał kontakt listowny, jeszcze w roku 1863 wspomagał organizację powstańczą. Zmarł bezdzietnie w kwietniu 1880 r. w Winnogórze.

Informacje z „Wielkopolskiego Słownika Biograficznego”:

DĄBROWSKI Bronisław (1815-1880), ziemianin, działacz niepodległościowy. Ur. 19 IX w Warszawie jako syn J. H. Dąbrowskiego i Barbary z Chłapowskich. Odziedziczył dobra w zaborze pruskim i rosyjskim. Po ukończeniu studiów w Dreźnie i Lipsku oraz odbyciu w 1atach 1833-37 służby wojskowej w artylerii gwardii pruskiej, osiadł w Winnogórze k. Miłosławia. W latach 30-tych jego ożywione kontakty towarzyskie z Niemcami i Rosjanami spotykały się z potępieniem społeczeństwa polskiej. W 1842 zawarł związek małżeński z Weroniką Łącką, siostrzenicą Emilii Sczanieckiej. W domu Łąckich w 1845 poznał emisariusza Ludwika Mierosławskiego i wciągnięty został do działalności konspiracyjnej. Mianowany przez Centralizację Poznańską dowódcą ruchu powstańczego na prawym brzegu Wisły, w lutym 1846 udał się do Warszawy, gdzie nawiązał kontakt z konspiracją warszawską. Następnie przeniósł się do swego majątku Kuflewo k. Mińska Mazowieckiego, gdzie czynił przygotowania do ataku na Dęblin. Ostrzeżony 20 II o rozbiciu spisku w Poznańskiem, zrezygnował z dalszych przygotowań powstańczych i potajemnie opuścił teren Królestwa. Po przybyciu do Prus oddal się w ręce władz. Był sądzony w procesie berlińskim, ale przed wyrokiem (skazującym na 2 lata więzienia) zwolniony został z więzienia za kaucją. W marcu 1848 został członkiem Wydziału Wojennego Komitetu Narodowego w Poznaniu i brał udział w organizowaniu sił zbrojnych. Jako oficer sztabowy walczył pod Miłosławiem, po czym w pierwszych dniach maja wyjechał z ramienia Mierosławskiego w misji do Berlina i nie brał udziału w końcowej fazie działań zbrojnych.

Po upadku powstania wycofał się z czynnego życia publicznego i osiadł w Winnogórze. Zebrał tam cenną bibliotekę, zawierającą m. in. starodruki i zbiór pamiątek narodowych, w tym wiele związanych z jego ojcem. Zmarł 2 IV 1880 bezdzietnie w Winnogórze.

Bronisław Dąbrowski jako powstaniec

„Bronislaus v. Dąbrowski” Carla Domschke. Litografia z około 1850 roku (https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/foto/bronislaus-v-dabrowski-carla-domschke)

Informacja z numeru 70. „Gońca Wielkopolskiego” z dnia 25 marca 1880 roku o paraliżu, który dotknął Bronisława Dąbrowskiego

Akt zgonu Bronisława Dąbrowskiego z dnia 3 kwietnia 1880 roku. Wystawiony w USC w Szlachcinie. Zgłaszającym był Tertulian Stablewski h. Oksza dziedzic Szlachcina

Nekrolog z numeru 77. „Gońca Wielkopolskiego” z dnia 4 kwietnia 1880 roku

 

Informacja o śmierci Dąbrowskiego z numeru 77. „Gazety Lwowskiej” z dnia 5 kwietnia 1880 roku

Krzyż Wolności (zdjęcie przedwojenne)

BRONISŁAW
DĄBROWSKI
WOJEWODZIC

Umarł dnia 2 kwietnia 1880 r.
w majętności swojej Winnejgórze
Krzyż ten ostatnia wola zmarłego

Bądź miłościw Panie duszy jego
Daj mu wieczny odpoczynek
Boże wysłuchaj i zmiłuj się
nad nim.

Krzyż ten znajduje się na wzniesieniu nazywanym Winnicą lub Bocianim Gniazdem

Krzyż Wolności w 139. rocznicę śmierci Bronisława Dąbrowskiego (zdjęcie z dnia 2 kwietnia 2019 roku)

Tablica pamiątkowa przy kościele w Winnej Górze