Historia Pałacu

SIEDZIBA WODZA LEGIONÓW

DONACJA NAPOLEONA

W sytuacji majątkowej Dąbrowskiego przełomem okazało się nadanie 30 czerwca 1807 r. przez Napoleona dóbr winnogórskich – dawnej posiadłości biskupów poznańskich, skonfiskowanej później przez rząd pruski i obejmującej miasta Środa i Pyzdry, 10 folwarków i kilkanaście wsi. Dawny wódz Legionów znalazł się tym w samym, jako jeden z trzech Polaków (obok gen. Józefa Zajączka i ks. Józefa Poniatowskiego), wśród 27 dostojników wynagrodzonych przez Napoleona donacjami pochodzącymi z dóbr narodowych Księstwa Warszawskiego, których łączna wartość przekraczała 30 mln złotych. Majątek przynoszący 50 000 złotych polskich rocznego dochodu, pozwolił Dąbrowskiemu nie tylko powetować sobie lata legionowych wyrzeczeń oraz zapewnić utrzymanie kalekiemu synowi, dla którego wydzielił ekonomię pyzdrską, ale i wejść do grona wielkopolskiej arystokracji, w czym dopomógł również zawarty kilka miesięcy później związek małżeński z Barbarą z Chłapowskich.

W RĘKACH POTOMKÓW

Po śmierci syna generała, Bronisława Dąbrowskiego i dłuższym sporze z rodziną jego żony Weroniki z Łąckich, Winną Górę odkupił syn Bogusławy, Napoleon Ksawery (1836–1888). Jego syn Henryk (1872–1924) na miejscu dawnego pałacu, który na początku XX w. znajdował się już w złym stanie technicznym, wzniósł w 1910 r. nową neoklasycystyczną budowlę zaprojektowaną przez architekta Stanisława Boreckiego. Prawnuk wodza Legionów, z zamiłowania kolekcjoner i zbieracz numizmatów, urządził wnętrza z dużym smakiem artystycznym – prócz pięknych mebli i dobrego malarstwa poczesną rolę odgrywały w nim również pozostałe po sławnym przodku pamiątki rodzinne. Henryk Mańkowski na frontonie Pałacu umieścił napis: SI DEUS NOBISCUM QUIS CONTRA NOS (Jeśli Bóg z nami, któż przeciw nam). W rękach Henryka, a później jego syna Andrzeja Winna Góra znajdowała się aż do wybuchu II wojny światowej. Po wojnie majątek został znacjonalizowany. Umieszczono tu siedzibę Instytutu Naukowo-Badawczego w Poznaniu. Od 1987 roku w kilku pomieszczeniach pałacu zorganizowano izbę pamięci gen. J. H. Dąbrowskiego. Następnie od 2003 do 2018 roku pałac był w rękach prywatnych. W tym czasie cały czas funkcjonowała izba pamięci. Od 2018 roku w pałacu mieści się oddział Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy.